DERİ YAMASI İLE DOKU KAYIPLARININ ONARIMI (Deri grefti)

 

Deri grefti cerrahisi sıklıkla plastik cerrahlar tarafından yapılan ve vücudun bir bölgesinden, deri eksikliği olan bir başka bölgeye deri nakli yapılarak gerçekleştirilen ameliyatlardır. Açık yaraların kapatılmasında oldukça faydalı bir yöntemdir. Eğer yarada deri yamasını tutmasına yetecek miktarda kan akımı ve doku gelişmişse, bunun üzerine bir deri grefti uygulanabilir. Deri greftleri kalınlıklarına göre genellikle ince, kalın ya da tam kalınlıklı olmak üzere sınıflanırlar. Deri alınan bölgedeki yara kendiliğinden iyileşir. Eğer tam kalınlıklı bir deri alınmışsa, buraya başka bir yerden daha ince bir deri yamasının konması veya tam kalınlıklı olarak deri alınan bölgenin dikilerek kapatılması gerekir. Deri yamalarının uygulandığı alanlar kazalar, yanıklar ve tümörlerin çıkarılması nedeniyle oluşan açık yaralar şeklindedir. Bazı yaralar sadece deri yamasıyla kapatılamazlar, bunlar için daha karışık cerrahi girişimler yapmak gerekebilir. Bazı durumlarda da yaranın deri yaması tutacak hale getirilmesi için bir süre pansuman değişiklikleri ve alternatif yöntemler kullanmak gerekebilir.
Bazı durumlarda yaranın kendi kendine iyileşme ihtimali olsa da, bunun çok uzun zaman alacağı ve bu bölgede oluşacak nedbenin sağlıksız ve kötü olacağı düşüncesiyle de o bölgeye deri grefti uygulanması düşünülebilir.
Deri alınan bölge hazırlandıktan sonra dermatom adı verilen bıçaklar yardımıyla deri parçaları alınır ve uygulanacağı bölgelere deri uygulanır. Bir süre pansumanın açılmaması gerekir. Bu durum hastadan hastaya farklılıklar gösterir. Bazı yaralar uzun süre açılmadan kalabilirken, bazılarının erken dönemde, 3. günden itibaren, açılması gerekir.
Hastanın geçmişindeki önemli rahatsızlıklar ve sürekli kullandığı ilaçlar varsa mutlaka doktora bildirilmelidir.

Deri Grefti Cerrahisinin Riskleri:
Deri yaması uygulamalarındaki erken ve geç dönemde karşılaşılabilecek sorunlar şunlardır;
• Kanama: Bu muhtemel bir durumdur. Ameliyat sırasında veya sonrasında kanamayı engellemek amacıyla aspirin ve antienflamatuar ilaçlar gibi kan sulandırıcı maddelerin, ameliyat öncesinde 10 gün süreyle kullanılmaması gerekir. Ameliyat sonrasında oluşabilecek kanama, genellikle sınırlı miktarlardadır. Eğer fazla miktarda bir kanama olursa ilave olarak cerrahi bir müdahale yapmak gerekebilir.
• Enfeksiyon: Eğer açık yara yeterince temizlenmemişse, bu bölgeye uygulanacak bir deri yaması oluşabilecek bir enfeksiyonla kaybedilebilir. Bu nedenle çok yakın takip, bakım, hatta antibiyotik kullanımı gerekebilir.
• Kaşıntı: Deri yaması alınan bölgede de, uygulandığı bölgede de kaşıntı beklenen bir durumdur. Bu kaşıntı uzun süreli de olabileceği gibi bir komplikasyon olarak değerlendirilmemektedir.
• İyileşmede güçlük: Özellikle yanıklarda, cerrahi olarak tümörlerin çıkarılmasında ve kronik yaralarda greft uygulansa bile yara iyileşmesi beklenen düzeyde olmayabilir. Deri yamalarının tutmaması çoğu zaman uygulandığı yerdeki dolaşım problemlerine bağlıdır. Kronik bir yara olması, kişinin radyoterapi görmüş olması ve uygulama yapılacak bölgenin kan dolaşımı açısından kötü bir karaktere sahip olması deri yamasının tutmamasına yol açabilir.
• Yara ayrışması: Deri yamaları uygulandıkları bölgelerde erken dönemlerde çok kolay yara alabilirler ve açılabilirler. Bu nedenle dikkatli bir şekilde korunmaları ve güçlenmeleri için iyi bakım görmeleri gerekir. Ayrıca deri yamaları kol ve bacak gibi alanlara uygulandığında, bu bölgelerin hareketsiz halde tutulmalarında yarar vardır. Aksi takdirde greft hareket nedeniyle tabandan ayrılarak tutmayabilir.
• Nedbe: Deri yamalarının hem alındığı bölgede, hem uygulandığı bölgede görüntü hiçbir zaman ideal değildir. Lekelenmeler ve yer yer kalınlıklar oluşabilir. Bazen eklem bölgelerinde eklem hareketlerinin kısıtlanmalarına yol açabilirler. Bunların kontrolü için baskılı pansumanların uygulanması ve bazı kremlerin kullanılması gerekebilir.
• Duyu: Deri uygulanan bölgede duyu başlangıçta yoktur, zaman içinde hafif bir şekilde gelişebilir. Koruyucu duyu oluşabilir. Ancak hiçbir zaman normal duyu oluşması mümkün olmaz. Duyu problemi olması nedeniyle de bu bölgelere alınacak travmalar algılanamayabilir. Bu konuda dikkatli olmak gerekmektedir.
• Deri konturundaki düzensizlikler: Deri grefti uygulanan bölgede yer yer derinlikler ve yükseklikler oluşabilir. Bunlar zaman içerisinde daha iyi hale gelebilir.
• Renk değişikliği: Deri alındığı bölgede deri rengi ve görüntü olarak uygulandığı bölgenin dolaşımıyla ilgili olarak renk değiştirebilir. Bu renk değişikliği zaman içinde artabileceği gibi bazen de azalır.